الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
13
تفسير مجمع البيان (فارسى)
پشت و كمر مادران ما هستند ، مادران شمايند به جهت اينكه مادران شما حقيقة آن زنانى هستند كه شما را زائيدهاند و شير دادهاند . وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ و قرار نداده پسر خواندههاى شما را پسرانتان ، ادعياء جمع دعى ، و آنست كه انسان او را به پسرى خود ميگيرد خداوند سبحان بيان فرمود كه او حقيقة پسر نيست . و اين آيه نازل شده در بارهء زيد بن حارثة بن شراحيل كلبى از بنى عبد ود كه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله او را قبل از نزول وحى و پيامبرى به پسرى گرفته بود زمانى كه او در قيد اسارت قريش درآمده بود پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله او را در بازار عكاظ خريد ، پس چون به آن حضرت فرمان رسالت و وحى رسيد وى را باسلام دعوت نمود و او بىدرنگ مسلمان شد . پس پدر زيد حارثه بمكّه آمد و نزد ابو طالب رفت و گفت به فرزند برادرت ( محمّد « ص » بگو كه يا او را بفروشد و يا آزاد نمايد و چون ابو طالب به حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله اين پيام را داد فورا آن حضرت فرمود زيد آزاد است هر كجا خواهد برود . پس زيد از جدا شدن و دور گشتن از پيامبر ( ص ) امتناع كرد پدرش حارثه گفت اى گروه قريش گواه باشيد كه او پسر من نيست . پس پيغمبر ( ص ) فرمود : مردم شاهد باشيد كه زيد پسر من است ، پس از آن زمان او را زيد بن محمد ميخواندند و چون پيغمبر ( ص ) با زينب بنت جحش ( دختر عمهاش ) كه قبلا همسر زيد بود و طلاقش داده بود ازدواج كرد ، يهود ( عنود ) و منافقان گفتند محمد زن پسرش ( يعنى - عروسش ) را بزنى گرفت و حال آنكه مردم را از اين عمل نهى مىكند .